Michał Kajka

Michał Kajka

 

 

Michał Kajka urodził się 27 września 1858r. w południowo-wschodnim zakątku ziemi mazurskiej, w Skomacku. Pochodził z rodziny chłopskiej, był najstarszym synem Fryderyka i Justyny z Zawadzkich. Kajka miał jeszcze dwie młodsze siostry i dwóch braci. Jego Rodzice pochodzili z Rostek.

 
Kajkowie gospodarowali na 4 ha ziemi, pomimo, iż wiedli ubogie życie, wysyłali regularnie Michała i jego brata do szkoły elementarnej. Michał rozpoczął naukę w 1864r. w Skomacku, była to dwuklasowa szkoła, nauczało w niej dwóch nauczycieli: Karol Jasiński i znacznie młodszy Owczarczyk. Przeprowadzka rodziców Kajki na kolonie Frydrychowo spowodowała, że Michał w 1868r., mając 10 lat, zaczął uczyć się w małej jednoklasowej szkole w pobliskich Rostkach Skomackich, w której nauczycielem był Kutz - Polak.
Paweł Sowa, Warmiak, wydanej przez siebie broszurze pt.: „Warmia i Mazury” (Poznań, 1927r.) zamieścił życiorys Kajki, napisany przez samego poetę, który tak mówił o swojej młodości:
 
„Urodziłem się dnia 27 września 1858 roku w Skomacku, w pow. Ełckim na Mazurach. Moje dziecinne lata spędziłem w domu rodzicielskim, gdzie znano tylko mowę polską. Do długiego też czasu nie słyszałem języka niemieckiego, bo nie było, rzecz prosta, człowieka, który porozumieć się mógł tym językiem. W siódmym roku życia pobierałem naukę u nauczyciela Owczarka, później u Jasińskiego. Pierwszy, jak i drugi tylko po polsku uczyli. Mając lat 10 uczęszczałem do szkoły ludowej w Rostkach, za czasów nauczyciela Kutza - Polaka”.
Na ukształtowanie osobowości Kajki duży wpływ miały wychowanie i wykształcenie religijne, prowadzone „wspólnie” przez dom, kościół i szkołę. Kajka, w późniejszym okresie bardzo często odwoływał się do praktyk i wiadomości religijnych wyniesionych z dzieciństwa. Współdziałanie Kościoła i szkoły ukształtowały u Kajki szacunek i lojalność wobec władzy państwowej. W wieku 10 lat umiał na pamięć wiele pieśni z kancjonału, którymi mógł wychwalać Stwórcę i które dawały mu natchnienie w późniejszych latach jego życia, gdy zajmował się pisaniem.
 
W 1871 lub 1872 Michał zdał trudny egzamin z religii i został uroczyście przyjęty do gminy ewangelickiej - była to Konfirmacja.
Kajka ukończył szkołę elementarną mając lat 14. Był uczniem zdolnym i pracowitym. Zamierzał też kontynuować naukę z myślą o wykonywaniu zawodu nauczyciela, a może nawet kierownika szkoły. Śmierć ojca uniemożliwiła mu realizację tych planów. Najpierw musiał pilnować bydła u obcych, później zatrudnił się jako parobek. Wreszcie, mając lat 17 (1875r.), wyruszył w świat z napotkaną drużyną robotników budowlanych, to wtedy wyuczył się konkretnych zawodów: ciesielstwa, a następnie zduństwa.
Był dobrym i cenionym fachowcem. Wykonując swoją pracę, dużo wędrował po kraju mazurskim (Wydminy, Gołdap), dzięki czemu poznał go dobrze, przywiązał się do niego i szczerze pokochał, co przejawiało się w jego twórczości i działaniu.
Kajka, poeta-samouk miał wrodzoną skłonność do rozmyślania, a ta łączyła się z potrzebą wyrażania przeżytych spraw. We wspomnianym życiorysie, pisze:
„Do pisania wierszy miałem nadzwyczajną chęć, może i trochę talentu. Rozwijanie moich zdolności w dużej mierze zawdzięczam niedoli swoich rodaków, których spotkała tak straszna krzywda za czasów Bismarcka. Już w 1870-71 roku zaczęto szerzyć u nas na Mazurach niemczyznę. Uczyć zaczęli teraz w szkołach języka niemieckiego. Lud był z tego bardzo niezadowolony, tym więcej że zaczęto katować dziecko za używanie języka ojczystego i to nieraz w sposób barbarzyński. Nieszczęśliwym losem moich rodaków dotknięty, postanowiłem opisać dole i niedole moich braci i uwiecznić w nich pamięć dawnych swobodnych czasów!”.
 
1864-1868 - Kajka pobierał naukę w polskiej szkole  w Skomacku u nauczycieli: Jasińskiego i Owczarczyka
1868 - przeprowadzka na kolonię Frydrychowo
1868 - nauka w szkole w Rostkach, pobierana u polskiego nauczyciela - Kutza1871 lub 1872 -Konfirmacja Michała, czyli uroczyste przyjęcie do gminy ewangelickiej
1872 - zakończenie edukacji
26.12.1883 - Ślub z Wilhelminą Karasiówną - sakrament został zawarty w Klusach w Kościele pw. Matki Bożej Wspomożenia Wiernych
1875 - wędrówka z grupą robotników budowlanych, podczas której uczy się zduństwa i ciesielstwa
1886 - korespondencja w „Nowinach Śląskich”
1890 - zaczął zajmować się biblioteką Towarzystwa Czytelni Ludowych w Ogródku - Kajka nazwany przez Niemców „Zatwardziałym Polakiem”
1896 - Karol Bahrke, redaktor „Gazety Ludowej” zakłada w Ełku Mazurską Partię Ludową, której członkiem jest Kajka
1905-1906 - w Ostródzie wychodzi gazeta „Goniec Mazurski”, 
w 1906 zastępuje go szczeciński „Mazur” redagowany przez Stanisława Zielińskiego, który chętnie umieszczał utwory Kajki
1907 - uczestnictwo w spotkaniu polskich działaczy z mazur i wielkopolski w Szczytnie
1910 i 1911 - Otto Gerss publikuje dwa wiersze Kajki w Kalendarzu Królewsko-Pruskim Ewangelickim
1908-1911 - przeprawy Kajki przez „zieloną granicę” wraz z kolegą po fachu z Klonu - Fährmanem
17.05.1920 - Jaroszczyk w tajnym liście do Polskiego Biura Informacyjnego wśród czterech zupełnie pewnych Mazurów na pierwszym miejscu wymienia Kajkę
1923 - powstało Zjednoczenie Mazurskie, którego członkiem był Kajka; w statucie Zjednoczenia postulowano „Ochronę i pielęgnowanie odziedziczonych po przodkach zwyczajów kultury rodzimej”
jesień 1923 - Kajka zostaje honorowym prezesem  Związku Mazurskiego
3.11.1923 - powstaje Związek Towarzystw Młodzieży w Prusach Wschodnich w Olsztynie, z którym Kajka współpracował   
1927 - Emilia Sukertowa przyczynia się do wydania „Pieśni Mazurskich”w nakładzie 3000 egzemplarzy
1925-1928 - Kajka wydał ok. 50 utworów „Życie młodzieży” wydawanych przez Pieniężnych w Olsztynie, z którym współpracował
23.02.1931 - w Domu Mazurskim w  Szczytnie podczas zebrania wyłoniono Komisję Szkolną, do której wszedł również działacz z Ogródka
1923-1933 - utwory Kajki były publikowane w Działdowie w „Gazecie Mazurskiej” za pośrednictwem Emilii Sukertowej-Biedrawiny
1924-1938 - Emilia Sukertowa-Biedrawina publikuje utwory Kajki w Kalendarzu dla Mazurów
1935 - Michał przyjął wizytę Melchiora Wańkowicza, uznawanego za ojca polskiego reportażu
12.04.1936-1939 - Michał Kajka pisze do „Mazura” pod pseudonimem „Stary Mazur”
13.07.1937 - Śmierć Wilhelminy Kajkawiosna
1939 - Michał pomaga synowi w budowie domu w Orzyszu
sierpień1939 - Michał zamieszkuje z synem w Orzyszu
22.09.1940 - Kajka umiera w Orzyszu, trzy dni po śmierci zostaje pochowany w Ogródku obok żony
1945 - Michał Kajka został odznaczony Krzyżem Orderu Odrodzenia Polski
1952 - Związek Literatów Polskich łączy groby Kajków
1959 - 100-lecie urodzin, uhonorowanie twórczości poety pomnikiem w Ełku oraz Muzeum w Ogródku
1986 - w Orzyszu na ulicy Rynek zostaje postawiony obelisk
Tekst Agnieszka Górecka zaczerpnięty ze strony http://www.orzysz.pl/
Ta strona może korzystać z Cookies.
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.

OK, rozumiem lub Więcej Informacji
Znajdź nas na Facebooku
Informacja o Cookies
Ta strona może wykorzystywać pliki Cookies, dzięki którym może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystając z naszego serwisu, zgadzasz się na użycie plików Cookies.
OK, rozumiem